काठमाडौं। दश वर्षअघि, लेस्टर सिटी प्रिमियर लिग जित्न केही दिन मात्र टाढा थियो। अर्को सिजन भने उनीहरू लिग वानमा खेल्नेछन्।
‘फक्सेस’ले २०२१ मा एफए कप जितेपछि तीव्र रूपमा गिरावट भोगेका छन्, र मंगलबार हल सिटीसँग २–२ को बराबरीले उनीहरू तेस्रो तहमा झर्ने पक्का भए।0
२०१५–१६ को अकल्पनीय उपाधि जितबाट, जसले संसारलाई चकित पारेको थियो, दुई वर्षपछि क्लबका मालिक भिचाई श्रीवद्धनप्रभाको हेलिकप्टर दुर्घटनामा भएको दुःखद निधनसम्म-फक्सेसले पछिल्लो दशकमा सबै प्रकारका भावना अनुभव गरेका छन्।
२०१६–१७ मा उसले एट्लेटिको मड्रिडसँग च्याम्पियन्स लिगको क्वाटरफाइनल खेलेको थियो। एक दशकपछि भने, फक्सेस त्यस्तो लिगमा हुनेछन् जहाँ ब्रम्ली टोली छ, जसले आफ्नो १३४ वर्षको इतिहासमध्ये १३२ वर्ष नन–लिग फुटबल खेलेको छ।
छिट्टै सुरु भएको गिरावट
२०२२ मा प्रिमियर लिगमा आठौँ स्थानमा पुगेपछि र कन्फरेन्स लिगको सेमिफाइनल खेलेपछि, त्यसबेलाका प्रशिक्षक ब्रेन्डन रोजर्सले क्लबले आफ्ना अपेक्षाहरू परिवर्तन गर्नुपर्ने चेतावनी दिएका थिए।
कोभिडले भिचाईको स्वामित्वमा रहेको किङ पावर (ड्युटी–फ्री खुद्रा कम्पनी)मा ठूलो असर पारेको थियो, किनकि हवाई यात्रा ठप्प भएको थियो।
यसको असर जारी नै थियो, र २०२२–२३ सिजनको सुरुवातमा आठ खेलसम्म जित नआएपछि, रोजर्सले लेस्टरले ४० अंक पुर्याउने लक्ष्यमा ध्यान दिनुपर्ने बताए।
यो उनको पहिलाको “प्रिमियर लिगको स्थापित संरचनालाई चुनौती दिने” भनाइभन्दा बिल्कुल फरक थियो।
लेस्टर त्यसमा नजिक पुगेका थिए—२०२० र २०२१ मा लगातार दुई सिजन अन्तिम दिन च्याम्पियन्स लिग स्थान गुमाएका थिए। रोजर्सको नेतृत्वमा उसले थोमस टुकेलको चेल्सीलाई हराउँदै एफए कप जित्यो। तर गुणस्तरीय लगानीको कमीका कारण गिरावट सुरु भयो।
यसरी, लेस्टर स्थिर रहन खोज्दा पछाडि धकेलिँदै गए।
टोलीमा जेमी वार्डी, जेम्स म्याडिसन र युरी टिलेमान्सजस्ता अन्तर्राष्ट्रिय खेलाडीहरू भए पनि, २०२३ अप्रिलमा क्लब तल्लो तीनमा हुँदा रोजर्सलाई बर्खास्त गरियो। त्यसपछि आएका पूर्व एस्टन भिल्ला र नर्विच प्रशिक्षक डिन स्मिथले पनि क्लबलाई बचाउन सकेनन्।
व्यवस्थापनमा अस्थिरता
रोजर्स गएपछि तीन वर्षमा लेस्टरले सात प्रशिक्षक परिवर्तन गर्यो। निर्णय प्रक्रियामाथि प्रश्न उठे, र टोलीले कुनै स्थायी पहिचान बनाउन सकेन।
डिन स्मिथपछि एन्जो मारेस्का आए, जसले २०२४ मा च्याम्पियनशिप जिताए। त्यसपछि स्टीभ कुपर (ग्राहम पोटरलाई ल्याउने प्रयास असफल भएपछि), अनि रुड भान निस्टेलरोय आए, जसले २७ खेलमध्ये मात्र पाँच जिते।
जुलाईमा मार्टी सिफुएन्तेस नियुक्त भए। भान निस्टेलरोयलाई नयाँ आर्थिक वर्ष सुरु भएपछि मात्र हटाइयो र उनीसँगै उही समस्याग्रस्त टोलीलाई सुधार्ने अपेक्षा गरिएको थियो।
सिफुएन्तेसले टोलीलाई १४औँ स्थानमा राखेका थिए—प्लेअफभन्दा ६ अंक टाढा। तर जनवरीमै उनलाई हटाइयो। त्यो निर्णय समयसँगै झन् खराब देखिँदै गयो। नयाँ प्रशिक्षक ल्याउन ढिलाइ भएकोमा क्लबभित्र असन्तुष्टि थियो, र अन्ततः २४ दिनपछि पूर्व लेस्टर डिफेन्डर ग्यारी रोवेट नियुक्त भए, जो डिसेम्बरमा रिलिगेशन प्रतिद्वन्द्वी अक्सफोर्डबाट बर्खास्त भएका थिए।
रोवेटको नेतृत्वमा लेस्टर झन् खस्कियो, र फेब्रुअरीमा ईएफएल आर्थिक नियम उल्लङ्घनका कारण ६ अंक कटौती भएपछि, टोली गोल अन्तरका आधारमा मात्र रिलिगेशन क्षेत्रभन्दा माथि थियो।
क्लबभित्र “हामी ठीक हुन्छौँ” भन्ने संस्कृति रहेको स्रोतहरूले बताएका छन्। जसले २०२३ को प्रिमियर लिग रिलिगेशनमा पनि असर गरेको थियो। शनिबार पोर्ट्समाउथसँगको हारपछि खेलस्तर निकै कमजोर देखिएको भन्दै भित्रैबाट आलोचना भएको थियो, र त्यसपछि मिडफिल्डर ह्यारी विंक्स समर्थकहरूसँग विवादमा परेका थिए।
विंक्सलाई हल सिटीविरुद्ध दोस्रो हाफमा मैदानमा आउँदा समर्थकहरूले हुटिङ गरेका थिए।
मालिकको निधनको प्रभाव
भिचाईको मृत्युको प्रभाव अत्यन्त ठूलो थियो, र क्लब अझै त्यसबाट पूर्ण रूपमा उकासिन सकेको छैन।
उनले २०१० मा ३९ मिलियन पाउण्डमा क्लब किनेका थिए, ऋण तिरेका थिए, र चार वर्षमै शीर्ष डिभिजनमा पुर्याएका थिए। २०१५–१६ को प्रिमियर लिग उपाधि खेल इतिहासकै महान किस्सामध्ये एक मानिन्छ।
“उनी अत्यन्त प्रभावशाली थिए,” डिफेन्डर रोबर्ट हुथले भने। “उनीसँग काम सम्पन्न गर्ने सोच थियो।” भिचाईको मृत्युपछि उनका छोरा आयावत्त ‘टप’ले क्लब र व्यवसाय सम्हाले।
“टप मभन्दा सानो छ। उसले आफ्ना बुबा गुमायो, अब उसले किङ पावर चलाउनुपर्छ। उसमाथि ठूलो दबाब छ।”हुथले भने “उसले ३३ वर्षको उमेरमा सबै जिम्मेवारी लिनुपर्यो। तपाईं एउटा युवा हुनुहुन्छ, मार्गदर्शनका लागि बुबातिर हेर्नुहुन्छ, तर त्यो एकै रातमा हरायो।”
समर्थकहरूको धारणा
“हामीले यति राम्रो खेल देखेपछि यस्तो अवस्था आउनु निकै पीडादायी छ,” फक्सेस ट्रस्टकी अध्यक्ष लिन वायथले भनिन्। “हामीले कहिल्यै हरेक सिजन प्रिमियर लिग जित्ने अपेक्षा गरेका थिएनौँ। तर युरोपियन स्थानका लागि प्रतिस्पर्धा गर्न सकिन्छ भन्ने आशा थियो। यो बिस्तारै गिरावट होइन—यो त तीव्र रूपमा पतन भएको हो, प्रायः ब्रेन्डन रोजर्सपछि। सबै कुरा धेरै छिटो बिग्रिएको छ, र अहिले कसैले पनि समाधान थाहा पाएको छैन।”
अर्को रिलिगेशनको आर्थिक असर
लेस्टरको रिलिगेशनसँगै गम्भीर आर्थिक प्रश्नहरू उठेका छन्।
२०२३–२४ सम्म २०.८ मिलियन पाउण्ड घाटा पार गरेपछि ६ अंक कटौती भयो, र गत महिना क्लबले २०२४–२५ मा ७१.१ मिलियन पाउण्ड घाटा भएको जनाएको थियो।
त्यो सिजन उनीहरू प्रिमियर लिगमै थिए। २०२३–२४ सम्म दुई सिजन क्लबको तलब–आम्दानी अनुपात १०० प्रतिशतभन्दा माथि थियो—अर्थात् उनीहरूले कमाएकोभन्दा बढी तलबमा खर्च गरेका थिए।
रिलिगेशन सिजनमा यो ८२ प्रतिशतमा झर्यो—मुख्यतः टेलिभिजन आम्दानीका कारण। तर अझै उच्च तलब भएका खेलाडीहरू थिए। रिलिगेशनपछि तलब घट्ने व्यवस्था भए पनि, च्याम्पियनशिपमा पनि लेस्टरसँग उच्च तलब भएका खेलाडीहरू थिए।
प्याट्सन डाका, रिकार्डो परेइरा र विंक्सजस्ता खेलाडीहरू समरमा अनुबन्ध सकिँदैछन्। तर ओलिभर स्किप २०२९ सम्म अनुबन्धित छन्, र जानिक भेस्टरगार्डलाई २०२४ मा ३१ वर्ष पुग्नु अघि तीन वर्षको सम्झौता दिइएको थियो।
यी खेलाडीहरूलाई नयाँ क्लबमा पठाउन सजिलो हुने छैन। अष्ट्रेलियाली लगानी बैंक म्याक्वेरीसँगको ऋण अर्को समस्या हो।
सेप्टेम्बरमा क्लबले टम क्यानन, केसि म्याकएटियर र जेम्स जस्टिनको ट्रान्सफर रकम अग्रिम लिन ऋण लिएको थियो। जनवरीमा बाँकी प्यारासुट भुक्तानीसमेत २०२७ सम्म सारिएको छ।
‘टप’ ले अघिल्ला वर्षहरूमा करोडौँ ऋण माफ गरिसकेका छन्, तर अहिले म्याक्वेरीबाट अग्रिम रकम लिने प्रवृत्ति बढेको देखिन्छ। लिग वानमा टेलिभिजन आम्दानी घट्ने भएकाले भविष्यमा ऋण लिन पनि गाह्रो हुनेछ।
अर्को सिजनदेखि लिग वान क्लबहरूले अतिरिक्त फुटबल आम्दानीको ६० प्रतिशत मात्र खेलाडीसम्बन्धी खर्च गर्न पाउनेछन्। उच्च तलब भएका खेलाडीहरू भएकाले, लेस्टरलाई यी नियमभित्र रहन निकै कठिन हुनेछ।
